Hakkındaki enformasyonun kişinin kendisi tarafından belirlenmesi özgürlüğün temel bir parçasıdır. Alman Anayasa Mahkemesi'nin ünlü "Nüfus Sayımı Kararı'nda belirtmiş olduğu gibi "hakkındaki enformasyonun kişinin kendisi tarafından belirlenmesi hakkı, yurttaşların haklarında kimin, ne zaman, hangi vesileyle, neyi bildiğini bilemediği bir toplumsal düzenle ve bunu mümkün kılan hukuk düzeniyle uyuşmaz". Ancak o dönem, yurttaşlardan iradelerine karşı olarak enformasyon çekip aldığı düşünülen bir iktidar mercii olarak devlet ile karşı karşıya olduğumuza inandığımız bir dönemdi. Bu dönem çoktan geride kaldı. Bugün kendimizi hiçbir talimat, hiçbir zorlama olmaksızın gönüllü olarak gözler önüne seriyoruz. Verilerimizi, kendimize ilişkin enformasyonu, hakkımızda kimin, ne zaman, hangi vesileyle neyi bildiğini bilmeksizin gönüllü olarak internete koyuyoruz. Bu kontrol edilemezlik özgürlüğün ciddiye alınması gereken bir krizini gösterir. Aynca gönüllü olarak ortalığa saçılan veriler de bizzat veri güvenliği kavramını işlevsiz kılar.
Bugün dijital psikopolitika çağına doğru gidiyoruz. Bu siyaset pasif gözetlemeden aktif yönlendirmeye doğru ilerliyor. Bu da bizi özgürlüğün yeni bir krizine itiyor. Artık bizzat özgür iradedir bundan etkilenen. Big Data* toplumsal iletişimin dinamiklerine ilişkin kapsamlı bilgi edinmeye olanak sağlayan çok etkili bir psikopolitik araçtır. Bu bilgi, insan ruhuna nüfuz etme ve onu düşünce öncesi düzeyde etkilemeyi mümkün kılan bir iktidar bilgisidir.**
Geleceğin açık olması eylemin özgürlüğünün oluşturucu öğesidir. Ancak Big Data insan davranışlarının öngörülmesini mümkün kılar. Böylelikle de gelecek hesaplanabilir ve yönlendirilebilir hale gelir. Dijital psikopolitik özgür karar vermenin olumsuzluğunu şeylerin durumunun olumluluğuna dönüştürür. Şahıs kendini niceliği saptanabilir, ölçülebilir ve yönlendirilebilir bir şey olarak olumlar. Ama bir şey özgür değildir. Ancak bir şahıstan daha şeffaftır. Big Data şahsın ve özgür iradenin sonunu ilan eder.
* "Büyük Veri" anlamına gelen bu ifade teknolojik gelişmeler sonucu gerek kurum ve kişilerin kendi depolarında gerekse intemette ürettikleri ve geleneksel yöntemlerle işlenebilen verilerin dışında kalan ancak gelişen dijital teknolojilerle değerlendirilmeleri halinde kullanıcılar hakkında bilgi edinmeye, öngörüsel analizlere olanak sağlayan veri yığınını ifade eder. George Orwell'in 1984 romanındaki süreğen baskıcı gözetimi ifade eden "Big Brother"a atıfla kullanılıyor. -ç.n.
** Herrschaftswissen, iktidarda olanların konumlan sayesinde sahip olduğu ve iktidarlarını sürdürmek için kullandıkları bilgi. -ç.n.
Byung-Chul Han - Psikopolitika
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder